Kiedy myślę o weekendzie w Karkonoszach, do głowy często przychodzi mi Szklarska Poręba. To miasto, które ma w sobie coś magicznego. Położone u stóp Karkonoszy i Gór Izerskich, oferuje wszystko, czego potrzebuję do regeneracji. Spektakularne widoki, ciekawą historię i mnóstwo górskich szlaków, z których można wyruszyć w góry… Jak zaplanować weekend w Szklarskiej Porębie i co warto zobaczyć? Podpowiadam w tym wpisie.
Krótka historia miasta
Szklarska Poręba swoją nazwę zawdzięcza hutom szkła, które powstawały tu od XIV wieku. Początkowo były to „wędrujące huty szkła”. Gdy w okolicy kończyło się drewno potrzebne do opalania pieców, hutnicy przenosili się wyżej w góry, tworząc kolejne polany. Pierwsza huta powstała nad rzeką Kamienną, a najsłynniejsza – huta „Josephine” rodziny Schaffgotsch – działała w XIX wieku. To właśnie wtedy Szklarska Poręba przeżywała swój rozkwit. W pierwszej połowie XIX wieku uchodziła za najrozleglejszą wieś w Prusach, składającą się z 26 części. Od końca XIX wieku miasto zaczęło się przekształcać w popularny ośrodek turystyczny. Powstawały schroniska, punkty widokowe i pierwsze wyciągi narciarskie. Dziś, choć huty szkła dawno już nie działają, tradycja szklarska jest wciąż żywa w miejscowych warsztatach i muzeach.
Miejsce i atrakcje, które warto zobaczyć w Szklarskiej Porębie
Szklarska Poręba to raj dla miłośników gór. Miasto oferuje zabytki związane z historią regionu oraz wiele górskich szlaków, które prowadzą w głąb gór. Niezależnie od tego, czy wolisz piesze wędrówki, podziwianie wodospadów czy odkrywanie tajemnic dawnego hutnictwa – z pewnością znajdziesz tu coś dla siebie.
Wodospad Szklarki oraz Kamieńczyka
Wodospad Szklarki to miejsce, które znajduje się tuż na wjeździe do Szklarskiej Poręby, jeśli podróżujesz od strony Jeleniej Góry. Ma tylko 13 metrów wysokości, ale jest trzecim, pod względem wysokości, wodospadem w polskiej części Sudetów. Woda spokojnie spływa szerokimi progami, tworząc kaskady otoczone skałami. Tuż obok znajdziesz schronisko „Kochanówka” z XIX wieku – idealne miejsce na kawę po spacerze.
Drugim wodospadem, który warto zobaczyć jest Wodospad Kamieńczyka. 27 metrów spadającej wody robi niesamowite wrażenie, zwłaszcza gdy staniesz na platformie widokowej. Co ciekawe, wodospad został udostępniony turystom już w 1890 roku dzięki Towarzystwu Karkonoskiemu.
Parking znajdziesz przy szosie w kierunku Jakuszyc, za Kruczymi Skałami. Stamtąd czeka cię przyjemny spacer – około 30 minut pod górę. Gdy już dojdziesz na miejsce, nie poprzestań na samym wodospadzie. Za schroniskiem Kamieńczyka znajduje się punkt widokowy, z którego roztacza się widok m.in. na Wysoki Kamień. Warto także skorzystać z oferty gastronomicznej samego schroniska.
Wysoki Kamień – widok, który zachwyca
Wysoki Kamień (1058 m n.p.m.) to jeden z najpiękniejszych punktów widokowych w okolicy Szklarskiej Poręby. Szczyt wznosi się na granicy Karkonoszy i Gór Izerskich, oferując spektakularną panoramę 360 stopni – w pogodny dzień zobaczysz stąd nie tylko całe pasmo Karkonoszy ze Śnieżką, ale także Góry Izerskie, a przy wyjątkowo dobrej widoczności – czeskie szczyty.
Na szczycie znajduje się charakterystyczna wieża z 1905 roku – kamienna konstrukcja o wysokości 10 metrów. Obok wieży działa schronisko „Na Wysokim Kamieniu”, gdzie możesz zjeść ciepły posiłek czy wypić herbatę razem z domowym wypiekiem. Pierwsze schronisko, które tu powstało, wybudowała rodzina Schaffgotsch w 1837 roku. Zostało wybudowane w tym samym czasie, co schronisko nad Śnieżnymi Kotłami i od początku służyło turystom. Schronisko na Wysokim Kamieniu stało się popularne po 1841 roku, kiedy odwiedził je król pruski Fryderyk Wilhelm IV. Jednak po II wojnie światowej było w bardzo złym stanie i działało jeszcze przez pewien czas, ale ostatecznie rozebrano je w latach 60. XX wieku.
Dojście z centrum Szklarskiej Poręby zajmuje około 1,5-2 godzin spokojnym tempem. Trasa prowadzi czerwonym szlakiem. Pamiętaj, że ostatni fragment to dość strome podejście po kamiennych schodach, ale widok z góry wynagradza każdy wysiłek.
Muzeum Ziemi Juna – strażnica Walońska
Muzeum mieści się w budynku dawnej „karczmy głodowej”. Podczas wielkiego kryzysu w połowie XIX wieku wypiekano tu chleb dla robotników pracujących przy budowie drogi. Był to rodzaj robót publicznych, za które płacono bochenkiem chleba i kubkiem masła. Stąd określenie „karczma głodowa”.
Wystawa jest zorganizowana w nowoczesny sposób. Prezentowana jest tutaj kolekcja minerałów zarówno sudeckich, jak i z innych części świata. Dostępna jest także cała sala z bursztynami. Ponadto, w muzeum organizowane są warsztaty. Bilet normalny kosztuje 25 zł, a ulgowy 20 zł.
Muzeum Mineralogiczne
Już samo otoczenie intryguje – w Europie jest tylko jeden las karboński i znajduje się właśnie tutaj! Można w nim zobaczyć skamieniałe pnie drzew sprzed 300 milionów lat. A w samym muzeum dostępna jest kolekcja ponad 2,5 tysiąca minerałów z całego świata, a także okazy z nieczynnych już polskich kopalni oraz szkielety dinozaurów.
Bilet normalny do muzeum kosztuje 30 zł, a ulgowy 20 zł.
Leśna Huta
Leśna Huta to miejsce, w którym będziesz mógł zobaczyć, jak powstają szklane figurki. To właśnie tutaj poznasz tajniki wytopu szkła oraz formowania go w rozmaite kształty. Nigdy nie wiesz, co powstanie – ptak, kotek, a może kwiat? Używane są tradycyjne narzędzia, co dodaje pokazowi autentyczności.
W sklepiku można zakupić szklane wyroby – to sprawdzona pamiątka lub pomysł na prezent. Muzeum jest czynne od wtoku do soboty w godzinach 10:00-18:00. Bilet normalny kosztuje 23 zł a ulgowy 18 zł.
Dom Carla i Gerharta Hauptmannów
Dom został wybudowany pod koniec XIX wieku. To prawdziwa gratka dla miłośników historii i sztuki. Hauptmannowie stworzyli tu miejsce spotkań lokalnej bohemy artystycznej. Dziś w muzeum zobaczysz nie tylko piękne wnętrza z epoki, ale też wystawę poświęconą legendarnemu Duchowi Gór, prezentację wyrobów z huty „Josephine” oraz obrazy grupy łukaszowców z XVI i XVII wieku.
Po zwiedzaniu warto przejść się po Parku Ducha Gór – Gerhart Hauptmann stworzył tu malownicze ścieżki przyrodnicze z domkami tematycznymi m.in. Chatę Wodnika Pożytecznego, Chatę Skrzata z Mchu i Paproci czy Chatę Rzepichy Zielarki. Z pergoli widokowej roztacza się piękny widok na Karkonosze. Bilet normalny do muzeum kosztuje 18 zł, a ulgowy 10 zł.
Karkonoskie Centrum Edukacji Ekologicznej
Karkonoskie Centrum Edukacji Ekologicznej to miejsce, którego celem jest zapoznanie odwiedzających z bogactwem przyrodniczym Karkonoszy. Znajdziesz tu makietę całych gór z zaznaczonymi szlakami – dzięki temu możesz dokładnie zaplanować swoją trasę. Interaktywne wystawy pokazują lokalną florę oraz faunę, procesy kształtujące przyrodę nieożywioną, a także wpływ człowieka na góry. Ekspozycje zmieniają się sezonowo, więc zawsze znajdziesz coś nowego do odkrycia. Wstęp jest bezpłatny.
Grób Karkonosza i Złoty Widok
Te dwa punkty widokowe to obowiązkowe miejsca na liście do odwiedzenia będąc w Szklarskiej Porębie. Do Grobu Karkonosza – płaskiej tablicy z napisem Rübezahl (niemiecka wersja imienia Ducha Gór) – dojdziesz niebieskim szlakiem. Legenda głosi, że właśnie tu zmarł Duch Gór, patrząc z tęsknotą na swoje góry.
Złoty Widok to punkt, z którego możesz podziwiać prawie całe pasmo Karkonoszy, łącznie ze Śnieżką. W 2020 roku wybudowano tu dodatkowo taras widokowy. Dojdziesz tu z centrum miasta niebieskim szlakiem przez Sowiniec – to przyjemny spacer, który zajmie około godziny w jedną stronę.
Chybotek – granitowy cud natury
Idąc dalej niebieskim szlakiem, za grobem Karkonosza i Złotym Widokiem, dojdziesz do charakterystycznej skałki, która przyciąga wielu turystów swoją niezwykłą formą. Wygląda, jakby ktoś postawił ogromny głaz na małym postumencie. To Chybotek. Całkowita wysokość grupy skalnej to 3,5 metra, a sam „chyboczący” się fragment ma ponad 3 metry wysokości i 1,7 metra grubości. To idealne miejsce na pamiątkowe zdjęcia!
Karkonoski Park Narodowy
Czym byłby przyjazd do Szklarskiej Poręby, bez zaplanowania wyjścia w góry? Szklarska Poręba oferuje wiele szlaków turystycznych do ciekawych miejsc w górach. Możesz stąd ruszyć szlakiem na:
- Śnieżne Kotły,
- Szrenicę,
- Pod Śmielec,
- na czeską stronę Karkonoszy.
Jednym z moich ulubionych miejsc jest schronisko pod Łabskim Szczytem. Dzisiejsze schronisko zostało wybudowane po pożarze, któremu uległa „Śląska Buda” w 1914 roku.
Karkonoski Park Narodowy to absolutny skarb przyrodniczy, który chroni najcenniejsze fragmenty najwyższego pasma Sudetów. Utworzony w 1959 roku, obejmuje powierzchnię ponad 11 tysięcy hektarów i jest domem dla unikatowych gatunków roślin i zwierząt. Znajdziesz tu charakterystyczne kotły polodowcowe, malownicze stawy i rozległe połacie kosodrzewiny. Park słynie z surowego, zmiennego klimatu – w ciągu jednego dnia możesz doświadczyć słońca, mgły, deszczu i wiatru, co dodaje mu górskiego charakteru. Dla mnie najpiękniejsze są poranki, gdy mgła unosi się nad dolinami, a szczyty wyłaniają się jak wyspy ponad chmurami – to widok, który zostaje w pamięci na zawsze.
Praktyczne wskazówki
Weekend w Szklarskiej Porębie to zawsze udany czas. Miasto jest świetnie przygotowane na turystów – znajdziesz tu mnóstwo restauracji, kawiarni i noclegów w każdym standardzie. Polecam zarezerwować minimum dwa pełne dni – jeden na zwiedzanie miasta i okolic, drugi na wędrówkę w góry.
Najlepsze miesiące to maj i październik, choć zimą miasto zmienia się w raj dla narciarzy. Pamiętaj o wygodnych butach – większość atrakcji wymaga spaceru. I koniecznie weź ze sobą aparat lub naładowany telefon – widoki są naprawdę spektakularne!
Szklarska Poręba udowadnia, że można połączyć aktywny wypoczynek z kulturą i historią. Za każdym razem odkrywam tu coś nowego, a atmosfera tego miejsca sprawia, że wracam wypoczęta i naładowana pozytywną energią. To idealne miejsce na weekend w górach – blisko, pięknie i z mnóstwem możliwości.
