Pescara nie była w moich podróżniczych planach. Ba! Nawet nie wiedziałam o jej istnieniu. Jednak szybki przegląd tanich lotów z Wrocławia sprawił, że zdecydowałam się właśnie na ten kierunek. Tym bardziej, że w środkowych Włoszech jeszcze nie byłam. To jedno z bardziej zaskakujących włoskich odkryć – mniej turystyczne niż północ, ale równie zachwycające i ciekawe do odwiedzenia.
Pescara to największe miasto Abruzji i naturalna brama do regionu – zwłaszcza dla przylatujących z Polski. Ryanair oferuje bezpośrednie połączenia z Wrocławia i Krakowa na tutejsze lotnisko. To sprawia, że Pescara jest jednym z łatwiej dostępnych miasta, które oferuje możliwość odwiedzenia środkowych Włoch.
Abruzja – kilka słów o regionie
Abruzja, po włosku Abruzzo, bywa określana mianem „zielonych płuc Europy„. I nie jest to przesada. Połowa jej terytorium objęta jest ochroną przez trzy parki narodowe, jeden park regionalny i 38 rezerwatów przyrody. To lepszy wynik niż w jakiejkolwiek innej jednostce administracyjnej na kontynencie.
Region zajmuje powierzchnię ok. 10,7 tys. km² i zamieszkuje go niespełna 1,3 mln osób. Stolicą jest L’Aquila, ale największym miastem – właśnie Pescara.
Geograficznie Abruzja dzieli się na dwa wyraźne obszary. Na zachodzie rozciągają się najwyższe masywy Apeninów – Gran Sasso d’Italia i Maiella, z Corno Grande (2912 m n.p.m.) jako najwyższym szczytem. Na wschodzie region otwiera się na Adriatyk. Między szczytem a plażą bywa niecałe 50 km. To rzadka sytuacja i jeden z głównych argumentów za tym kierunkiem: można rano zejść ze szlaku górskiego, a po południu rozkoszować się czasem spędzonym nad morzem.
Kuchnia, krajobraz i mentalność mieszkańców łączą cechy środkowych i południowych Włoch. Miejska Pescara jest nowoczesna i dynamiczna przez cały rok, a nie tylko sezonowo. Region przez dekady był jednym z biedniejszych we Włoszech, ale od lat powojennych systematycznie się modernizował. Dziś różnice w stosunku do północy są wciąż widoczne, ale Abruzja stoi na własnych nogach – turystycznie, gospodarczo i kulinarnie.
Smaki Abruzji – co warto zjeść w Pescarze i okolicy?
Kuchnia abruzyjska to jeden z poważniejszych powodów, żeby tu przyjechać. Jest bardziej pikantna niż w innych regionach Włoch, za sprawą lokalnej papryczki chili – diavolillo lub diavoletti – którą dodaje się do wielu potraw.
Zacząć należy od makaronu. Najbardziej charakterystyczny dla regionu jest spaghetti alla chitarra – czyli makaron wyciskany przez specjalną ramę z drutami przypominającymi struny gitary. Dzięki kwadratowemu przekrojowi (ok. 2-3 mm) sos lepiej do niego przylega. W restauracyjnym menu znajdziesz go pod nazwą spaghetti alla chitarra lub maccheroni alla chitarra. Klasyczne podanie to sos pomidorowy z klopsikami wołowymi.
Mięsną wizytówką regionu są arrosticini – małe kawałki jagnięciny nadziane na patyk i grillowane z odrobiną soli. Jedzenie ich to rytuał: prosto z rożna, rękami, najlepiej z kieliszkiem miejscowego wina. Koniecznie zamów, ale nie nazywaj ich szaszłykami w obecności miejscowych – to zupełnie inna kategoria.
Z menu warto też wybrać brodetto – aromatyczną zupę rybną, typową dla nadmorskiej Pescary. To odpowiedź regionu na bouillabaisse, ale z adriatyckim charakterem: pomidory, zioła, ryby i owoce morza.
Na stole w Abruzji często pojawia się też baranina i mięso koźle, duszone z rozmarynem, szałwią i liściem laurowym albo pieczone w miedzianych garnkach.
Sery lokalne to kolejny temat: caciocavallo, caciotta, pecorino d’Abruzzo, Scamorza d’Abruzzo – każdy inny, każdy warty spróbowania na desce serów lub jako dodatek.
Do tego wino. Czerwone montepulciano d’Abruzzo to jeden z najczęściej eksportowanych włoskich szczepów ze statusem DOC. Owocowe, intensywne, dobrze pite zarówno przy mięsie, jak i przy serach. Na zakończenie kolacji możesz trafić na centerbe – likier ze stu ziół, produkowany na bazie 70-procentowego alkoholu z roślin rosnących na stokach góry Majella. Wystęuje w wersji łagodnej i mocnej. Mocniejsza to tradycyjny digestif, zwykle serwowany po posiłku.
Dobry punkt startowy do jedzenia w Pescarze to Mercato Muzii – odnowiona hala targowa w centrum miasta, gdzie pod jednym dachem znajdziesz produkty lokalne, stoiska z winem i bary z kuchnią opartą na regionalnych tradycjach.
Pescara zwiedzanie – co warto zobaczyć?
Pescara to miasto, które żyje pełną parą przez cały rok – nie tylko w sezonie letnim. Jest największym miastem Abruzji, zamieszkałym przez ok. 120 tys. osób, i pełni rolę regionalnego centrum gospodarczego, kulturalnego i akademickiego. Stare miasto nie zachwyca zabytkami na poziomie Florencji – część zabudowy uległa zniszczeniu podczas alianckich bombardowań w 1943 roku. Ale ma swój klimat i kilka miejsc wartych uwagi.
Piazza della Rinascita
Centrum życia miasta. Przy placu dominuje nowoczesna zabudowa, kilka kawiarni i restauracji. Stąd prowadzi główna handlowa ulica – Corso Umberto I – łącząca plac z dworcem kolejowym z jednej strony i otwierająca się na plażę z drugiej. To oś, wzdłuż której toczy się codzienne życie Pescary.
Ponte del Mare
Most Morski to nowoczesny symbol Pescary. Otwarty w 2009 roku, ma 466 metrów długości i kształt żagla. Łączy dwie części miasta przecięte rzeką Pescara. Dostępny dla pieszych i rowerzystów, oferuje jedne z lepszych widoków na miasto i linię brzegową Adriatyku. Wart spaceru o zachodzie słońca.
Casa Natale di Gabriele D’Annunzio
Dom rodzinny słynnego poety, pisarza i polityka urodzonego w Pescarze w 1863 roku. Dziś przekształcony w muzeum – Museo Casa Natale di Gabriele D’Annunzio – poświęcone jego życiu i twórczości. Wstęp kosztuje 4 euro, studenci kierunków humanistycznych wchodzą bezpłatnie. W środku rękopisy, stare mundury i wnętrza zachowane w duchu epoki.
Katedra San Cetteo
Katedra znajduje się kawałek od centrum. Powstała na początku XX wieku w miejscu wcześniejszego kościoła z XVIII w. Jej budowę finansowo wspierał właśnie D’Annunzio – spoczywa tu jego matka, Luiza. Bryła utrzymana w stylu neoklasycystycznym, z białą kamienną fasadą, trzema rozetami i portalami. Tuż obok katedry stoi dom rodzinny pisarza.
Bazylika della Madonna dei Sette Dolori
Najstarsza świątynia Pescary, barokowa bazylika wzniesiona w XVII wieku i nieznacznie przebudowana w XVIII stuleciu. Zaprojektowana na planie krzyża łacińskiego. Fasadę zdobią pilastry z jońskimi kapitelami i wachlarzowa luneta z wizerunkiem Matki Bożej. W 1888 roku dostawiono dzwonnicę z cebulastym hełmem.
Chiesa del Sacro Cuore di Gesù
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1886 roku, utrzymany w stylu neoromańskim. Ceglana fasada z wysokim portalem zwieńczonym rozetą, wnętrze trójnawowe. Dzwonnica, ukończona dopiero w 1934 roku, dobudowana już w czasach faszystowskich.
Museo dell’Ottocento
Muzeum XIX-wiecznej sztuki mieści się w historycznym budynku dawnego Banku Włoch przy Viale Gabriele D’Annunzio 128. Prezentuje kolekcję 260 dzieł włoskiego i francuskiego malarstwa XIX wieku, zebraną przez małżeństwo Venceslao Di Persio i Rosannę Pallottę. Obok samych obrazów uwagę zwracają ramy. Muzeum zgromadziło wyjątkową kolekcję ram z okresu od XVI do XIX wieku, unikalną w skali włoskiej. Czynne od wtorku do niedzieli w godz. 10:00–13:00 i 16:00–19:30. Bilet normalny kosztuje 10 euro, ulgowy dla osób po 65. roku życia – 6 euro, dla osób poniżej 26 lat – 7 euro.
Museo delle Genti d’Abruzzo
Muzeum etnograficzne Abruzji. Pokazuje tradycje, rzemiosła i obyczaje regionu – w przystępny sposób, z eksponatami i rekonstrukcjami. Dobre miejsce, żeby zrozumieć skąd ta kuchnia, ta muzyka i ten charakter.
Fontanna La Nave
Przykład sztuki współczesnej w przestrzeni miejskiej. Rzeźba z marmuru z Carrary, stworzona w 1987 roku przez Pietra Castellę. Nawiązuje do morskich tradycji miasta i upamiętnia więźniów zmuszanych do pracy na hiszpańskich statkach od XVI wieku.
Plaże
To, z czego Pescara jest najbardziej znana. Szerokie, piaszczyste plaże ciągną się wzdłuż całego wybrzeża. Część plaż jest bezpłatna, część to stabilimenti – prywatne strefy z leżakami, parasolami, prysznicami i ratownikami. W sezonie letnim plaże tętnią życiem, poza sezonem – spokój i przestrzeń.
Pescara jako baza wypadowa
Pescara działa dobrze jako punkt startowy do zwiedzania całej Abruzji. W 2,5 godziny autobusem można dojechać do Rzymu. Warto też planować jednodniowe wycieczki w obrębie regionu:
Gran Sasso i Maiella – najwyższe partie Apeninów, ze szlakami pieszymi, latem i zimą (ośrodki narciarskie działają m.in. w Campo Imperatore i Roccaraso). Z Pescary samochodem ok. 1–1,5 godziny.
L’Aquila – stolica regionu, ok. 100 km od Pescary. Miasto mocno dotknięte trzęsieniem ziemi w 2009 roku, nadal w przebudowie, ale z widoczną historią i charakterem.
Costa dei Trabocchi – odcinek wybrzeża na południe od Pescary, ze specyficznymi drewnianymi pomostami rybackimi (trabocchi) wysuniętymi w morze. Część z nich zamieniono na restauracje – jedzenie ryb prosto nad wodą. Ścieżka rowerowa wzdłuż wybrzeża pozwala przemierzać ten odcinek powoli.
Vasto – miejscowość na końcu Costa dei Trabocchi, z ładną starówką i widokami na morze.
Informacje praktyczne dotyczące podróży do Pescary
Dojazd
Ryanair lata bezpośrednio z Wrocławia i Krakowa na lotnisko Pescara Abruzzo Airport (PSR). Lotnisko leży ok. 10 km od centrum. Z lotniska do centrum kursuje autobus (linia 38 lub serwis Pescara Airlink). Przejazd autobusem to koszt 1,40 euro w jedną stronę. Alternatywą jest taksówka – koszt do centrum nie powinien przekroczyć 20 euro.
Transport po mieście
Pescara jest stosunkowo kompaktowa – do większości atrakcji można dojść pieszo. Bilet autobusowy kosztuje ok. 1,40 euro i jest ważny przez 90 minut. Do wycieczek w głąb regionu warto rozważyć wynajem samochodu.
Kiedy jechać?
Maj, czerwiec i wrzesień to najlepsze miesiące – ciepło, morze nadaje się do kąpieli, a miasto nie jest zatłoczone. Lipiec i sierpień to szczyt sezonu: wyższe temperatury, wyższe ceny, więcej ludzi. Poza sezonem Pescara działa normalnie jako miasto, ale część obiektów nad morzem jest zamknięta.
Kilka uwag lokalnych
W restauracjach doliczają coperto – opłatę za nakrycie, zwykle 1-2 euro od osoby. To norma, nie pomyłka w rachunku. Alkohol w przestrzeni publicznej jest w Pescarze zabroniony – inaczej niż w niektórych innych włoskich miastach.
Pescara nie jest Florencją i nie udaje, że nią jest. To funkcjonujące, żywe miasto nad Adriatykiem, z dobrą kuchnią, dostępem do gór i plażami na wyciągnięcie ręki. Region Abruzji zasługuje na więcej uwagi niż dostaje – i dlatego warto tu przyjechać, zanim stanie się odkryciem wszystkich.
